Activiteiten uitvoeren in de fysieke leefomgeving gaat nogal eens gepaard met geluidhinder. Of het nu om bouwactiviteiten, festivals of bedrijvigheden gaat, geluid is hiermee onlosmakelijk verbonden. En daar waar geluid is in de omgeving, zullen mensen hier overlast door ervaren. Er zijn daarom regels die geluidhinder moeten reguleren en er voor moeten zorgen moeten dat er niet teveel overlast ontstaat. Via deze regels en onder voorwaarden, kun je voor geluidhinder een ontheffing krijgen.

Soorten geluidhinder

Er moet een onderscheidt gemaakt worden in geluidhinder als gevolg van 

  1. incidentele, relatief kortdurende activiteiten en 
  2. hinder als gevolg van permanente activiteiten. 

In de eerst categorie vallen onder andere bouwwerkzaamheden en festivals. In de tweede categorie vallen hinder als gevolg van wegverkeer, treinen en van bedrijven. Deze laatste categorie behandelen we hier niet. We hebben het dus alleen over geluidhinder als gevolg van, bijvoorbeeld, bouwwerkzaamheden en festivals.

Geluidhinder als gevolg van incidentele, kortdurende activiteiten worden op twee manieren gereguleerd, afhankelijk van de aard van de geluidhinder. Hier is namelijk het onderscheidt gemaakt in geluidhinder als gevolg van bouwactiviteiten en andere geluidhinder. Bouwactiviteiten zijn activiteiten die het gevolg zijn van het realiseren van een constructie, een woning, viaduct. Dit is bouwgerelateerde geluidhinder. Onder de overige hinder vallen dan de festivals, maar ook kap- en snoeiwerkzaamheden aan bomen.

Bouwgerelateerde geluidhinder

Bouwgerelateerde geluidhinder wordt gereguleerd in artikel 8.3 van het Bouwbesluit 2012. Dit artikel stelt een aantal belangrijke zaken. Allereerst wordt ervan uitgegaan dat

  1. bedrijfsmatige bouw- of sloopwerkzaamheden op werkdagen en op zaterdag tussen 7:00 uur en 19:00 worden uitgevoerd en dat
  2. de aangegeven dagwaarden bij het uitvoeren van deze werkzaamheden en de bijbehorende maximale blootstellingsduur niet wordt overschreden.

Het eerste aspect betekent dat voor het uitvoeren van werkzaamheden voor 7:00 uur en na 19:00 uur niet zijn toegestaan zonder een verleende ontheffing. Het tweede aspect laat zien dat hoe lager de dagwaarde dat hoe langer personen blootgesteld mogen worden. Om een voorbeeld te geven: als de dagwaarde van de geluidoverlast meer dan 70dB(A) mag de blootstellingsduur maximaal 15 dagen zijn. Als de dagwaarde van de geluidoverlast meer dan 60dB(A) is mag de blootstellingsduur maximaal 50 dagen zijn.

Hetzelfde artikel in het Bouwbesluit geeft het bevoegd gezag de mogelijkheid om ontheffing te verlenen voor zowel het uitvoeren van werkzaamheden voor 7:00 uur en na 19:00 uur als voor het overschrijden van een dagwaarde gedurende de bijbehorende blootstellingsduur. Het bevoegd gezag in deze is bijna altijd de gemeente, maar kan in bijzondere gevallen ook een ander overheidsorgaan zijn, zoals de provincie. 

Overige geluidhinder of niet-bouwgerelateerde geluidhinder

Het niet-bouwgerelateerde geluidhinder wordt gereguleerd op een andere manier. Dit kan lokaal, per gemeente, verschillen. In de meeste gevallen is de regulering geregeld in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Deze Verordening geldt voor iedereen binnen de gemeente en heeft tot doel de gemeente netjes en leefbaar te houden. De gemeente kan het geluidsbeleid ook in een specifieke verordening opnemen.

Ter ondersteuning van een gemeente heeft de Vereniging Nederlandse Gemeenten een model-APV opgesteld. Deze kan door een gemeente gebruikt worden bij het opstellen van de eigen verordening. In deze modelverordening zijn in hoofdstuk 4 geluidregels opgenomen. In artikel 4.6 van de model-APV is het volgende opgenomen:

Het is verboden buiten een inrichting in de zin van de Wet milieubeheer of het Besluit toestellen of geluidsapparaten in werking te hebben of handelingen te verrichten op een zodanige wijze dat voor een omwonende of voor de omgeving geluidhinder wordt veroorzaakt.

Op basis hiervan kan overlast door burengerucht, maar ook hinder als gevolg van grondverzetmachines worden gereguleerd. De model-APV geeft geen normering van blootstellingsduur of van dagwaardes. Gemeenten kunnen hier lokaal wel normen voor vaststellen.

Ontheffing voor geluidhinder

Het inzichtelijk maken van verwachte geluidhinder gebeurd in een akoestisch onderzoek. Dit onderzoek geeft, op basis van ingevoerde bronnen en werktijden, aan welke geluidbelasting wordt veroorzaakt op nabij gelegen gevoelige bestemmingen. Aan de hand van deze resultaten weegt het bevoegd gezag af of de hinder acceptabel is of niet. Met andere woorden: of er een ontheffing wordt afgegeven of niet.

In alle gevallen is het uitgangspunt dat best-beschikbare technieken worden toegepast. Dit kan van situatie tot situatie verschillen. Er zijn hele stille technieken beschikbaar, bijvoorbeeld voor het inbrengen van funderingspalen. Op basis van andere belangen, bijvoorbeeld duur stremmingen in verkeer, kan toch gekozen worden voor een techniek die minder stil is, maar wel maximaal overlast beperkt. Dit is een bestuurlijke afweging.

Geluidhinder bij bouwprojecten | Allios Deite - vergunningenmanagement

Geluidhinder

Bijzondere situaties

Het onderscheidt tussen bouwgerelateerde geluidhinder en niet-bouwgerelateerde bouwhinder leidt in de meestal niet tot bijzondere gevallen. Af en toe ontstaan er wel bijzondere situaties. Dit zijn dan voornamelijk situaties waarin het verlenen van omgevingsvergunningen is uitbesteed aan een omgevingsdienst en de gemeente zelf een ambtenarenapparaat heeft voor het afhandelen van APV-gerelateerde zaken. In projecten waar beide soorten activiteiten plaatsvinden zoals grondverzet (niet bouwgerelateerde) en funderingswerkzaamheden (wel bouwgerelateerd) heb je te maken met twee verschillende stakeholders die allebei voor een deel van de werkzaamheden bevoegd zijn ontheffing te verlenen voor het aspect bouwlawaai.

Voorschriften

Als onderdeel van een verleende ontheffing worden vaak monitoringsvoorschriften en bronmetingen opgenomen. Monitoringsvoorschriften dienen om te verifiëren of de prognoses overeenkomen met het werkelijke geluidniveau. Bij monitoring dient altijd rekening te worden gehouden dat al het geluid wordt waargenomen, niet alleen het geluid afkomstig van de werkzaamheden die worden uitgevoerd. Voor dit zogenaamde achtergrondgeluid dient gecorrigeerd te worden. Monitoring helpt altijd bij het relateren van klachten uit de omgeving aan specifieke werkzaamheden of juist aan een voorval dat zich in de omgeving heeft voorgedaan, maar niet aan de werkzaamheden kan worden toegeschreven.

Bronmetingen zijn bedoeld om te beoordelen of aangenomen geluidwaarden van bronnen zoals de heistelling of het dieselaggregaat overeenkomen met de werkelijkheid. Een deskundige akoestische adviseur zal in de geluidberekening altijd gebruik maken van bronniveaus gebaseerd op eerdere ervaringen. Het meten van de geluidsniveaus van het materieel dient dan hoofdzakelijk voor het bevestigen van de gehanteerde bronniveaus.

Compensatie van geluidhinder

Een bijzondere categorie aan voorschriften zijn zogenaamde compensatieverplichtingen. Compensatie gaat niet direct uit van het verminderen van de geluidbelasting, maar meer van de geluidsbeleving. Bij compensatie wordt de beleving van de hinder beperkt door omwonenden een presentje aan te bieden. Ik ken zelf compensatie in de vorm van tegoedbonnen voor bijvoorbeeld een bioscoop, maar in gevallen van ernstige overlast zijn ook wel eens vervangende overnachtingen aangeboden. Dat laatste maken we wel mee bij grootschalige projecten in een omgeving waar veel belangen bij elkaar komen. Zo is het denkbaar dat voor aanpassingen aan rijkswegen het belang van verkeersdoorstroming ertoe leidt dat werkzaamheden zoals het aanbrengen van funderingspalen voor een geluidsscherm in nacht moeten worden uitgevoerd. Als je dan in de directe nabijheid van deze weg woont is het voorstelbaar dat hier ernstige vormen van overlast ontstaan.

Ik zie compenserende maatregelen steeds vaker terugkomen. Besef wel dat deze niet zonder meer kunnen worden afgedwongen. Er moet wel geluidsbeleid lokaal zijn vastgesteld alvorens compensatie verplicht kan worden gesteld. Op plaatsen waar ernstige vormen van hinder ontstaan als gevolg van werkzaamheden en waar geen compensatieregeling in het lokale geluidbeleid is vastgesteld stuurt het bevoegd gezag nog wel eens aan op het opnemen van een compensatieregeling in de ontheffingsaanvraag. Als je uit eigen beweging een regeling opneemt in een ontheffingsaanvraag wordt dit aspect meegenomen in de overwegingen om de overlast wel of niet toe te staan. Dat versnelt enerzijds de ontheffingsprocedure, aan de andere kant schept het precedent voor volgende onheffingsaanvragen. Aan u de keuze.